محمد مهدى اصفهانى

197

مجموعه فهرست گزيده نسخ خطى فارسى آسياى ميانه و قفقاز در علوم پزشكى ( فارسى )

تأليف « بروكلمان » با نام « منافع الحيوان » ياد شده است . گزارش نسخه : نوع خط : نستعليق قديم * تاريخ كتابت : سدهء 15 م * عنوانها و نشانيها : شنگرف درشت‌تر از متن * نوع كاغذ : شرقى ، زرد * تعداد برگ : 11 * تعداد سطر : 19 * اندازهء متن : 15 * 2 / 11 سانتيمتر * اندازهء جلد : 6 / 18 * 5 / 14 سانتيمتر * نوع جلد : كاغذى با مقوا به رنگ زرد ، عطف و لبه تيماج قهوه‌اى است . طرف اول جلد از بدنهء كتاب جدا شده و روى جلد با مركّب نوشته شده است « كتاب طبّ » . ويژگيهاى نسخه : در برگ نخستين يك نسخه ( مجوّز ) داروئى نوشته شده است . از آغاز كمى افتادگى دارد . در پايان رساله دو مهر ، يكى مربعى مشكى كه در آن نوشته شده است : « افوّض امرى الى اللّه ، عبده محمد . . . » و مهر ديگر مثلثىشكل مشكى كه در آن نوشته شده است : « . . . ابن على شاه قلى » به چشم مىخورد . و دو عبارت كوتاه دالّ بر مالكيّت وجود دارد كه نوشته شده است : « من مملّكات محمد رضا » و « صاحبه حقّا و مالكه شرعا ابن خواجه محمد امين محمد رضى » . در اين رساله اسامى جانوران اعمّ از چرنده و پرنده و خزنده با شنگرف و توضيحات به مشكى است . نك : فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء مرعشى ، ج 3 ، ص 88 ؛ 2 / 1184 ، تاريخ الادب العربى ، بروكلمان ، چاپ دار المعارف قاهره ، ج 4 ، ص 270 . « شمارهء ثبت : 1 / 430 PAC » * 154 ذخيرهء خوارزمشاهى - قرابادين طب ، فارسى از : زين الدين ابو ابراهيم ، اسماعيل ، فرزند حسن ، فرزند احمد ، فرزند محمد حسينى جرجانى ( گرگانى ) . م . 531 يا 535 ق . آغاز : « بايد دانست كى نخست كى بجمع ذخيره خوارزمشاهى مشغول گشته امد عزم آن بوذ كى اين كتاب را ادويه مفرده و كتاب قرابادين نباشد از بهر عذرىّ كى ذر آخر كتاب خواسته امذست و يا ذكر بذين سبب بعضى معجون‌ها و داروهاء مركب » . انجام : « خاولنجان بدل آن قرنفل است گفته‌اند نيم وزن قرنفل و نيم جزو قرفه . خردل بدل آن تخم سبندار است . . . وزن آن و گفته‌اند تخم شلغم بدل آنست غار ، بدل آن برك » .